Մեր առօրեային մէջ շրջապատին մաս կազմող անձերուն հաճելի ըլլալու, ուրիշ խօսքով՝ անոնցմէ հաւնուելու ձգտումը համամարդկային վերաբերումներու շարքէն է։ Գոյութիւն ունի ի հարկէ այս ձգտումին բոլորովին անտարբեր անձեր, որոնց համար իրենց նկատմամբ ուրիշներու կարծիքը որեւէ կարեւորութիւն չի ներկայացներ ։ Այս վերջին դասակարգի անհատներուն մօտ յաճախ մեծամտութիւնն է, որ կը տիրապետէ։ 16-րդ դարու անուանի փիլիսոփաներէն Միշէլ տը Մոնթենյի համար մէկ կողմէ ուրիշներու հաճելի թուելու ձգտումը, իսկ միւս կողմէ մեծամտութիւնը մեզ կը նուաստացնեն։ Այդ չի նշանակեր, որ պէտք է հրաժարիլ մէկէն կամ միւսէն, այսուհանդերձ պէտք է որոշ անջատում մը մշակել այս ուղղութեամբ։
Մոնթենյի համաձայն, մեծագոյն թիւով մարդոց կողմէ հաւնուելու ցանկութիւնը խորքին մէջ փառքի կամ հանրածանօթ ըլլալու ցանկութեան հետապնդումն է։ Ան կը կարծէ, թէ հանրածանօթ ըլլալու յարատեւ փնտռտուքը հոգեկան անդորրութեան ամենամեծ խոչնդոտը կը հանդիսանայ։ Ըստ իրեն, ուրիշներու կողմէ հաւնուելու փափաքին եւ նիւթական բաներու հանդէպ չափազանցուած կապուածութեան միջեւ զուգահեռական մը գոյութիւն ունի։ Մենք երկուքն ալ կրնանք իւրացնել, նոյնիսկ շահագործել զանոնք, սակայն անոնց գերին պէտք չէ ըլլանք յուզական իմաստով, եւ նոյնիսկ եթէ կորսնցնենք զանոնք, գիտակցինք որ չենք անէանար։
Էականը այն է, որ անհրաժեշտ է կարողանալ ենթակայ չըլլալ ուրիշներու աչքին փառաւոր երեւելու մարմաջին, ուրիշ խօսքով՝ ուրիշներու գնահատականին չափէն աւելի կարեւորութիւն տալ։ Ուրիշներու կարծիքին նկատմամբ չափազանց մտահոգութիւնը մեզ կ՛առաջնորդէ արժէքներու աղաւաղումին, որովհետեւ կա՛մ կը հետեւինք չարագործին, կա՛մ ատելով ուրիշները, մեր բանականութիւնը կրնանք կորսնցնել։
Սակայն կարելի՞ է միանգամ ընդ միշտ հրաժարիլ ուրիշներու հանդէպ հաճելի թուելու զգացումէն։ Երախաները շատ մանուկ հասակէն կարծէք թէ չափանիշ ունին իրենց ծնողներուն հաւանութիւնը ստանալ` իրենց իւրաքանչիւր արարքին նկատմամբ։ Ամենաչնչին ձեռնարկի աւարտին անոնց նայուածքը կ՛ուղղուի դէպի իրենց հայրը կամ մայրը, հայցելով անոնց հաստատումը կամ գնահատականը։ Ամուսնական կեանքին մէջ ալ շատ պատահական է կնոջ սպասումը իր հագուկապուստին ու շպարումին նկատմամբ ամուսնոյն գնահատականը ստանալու։ Հաւնուելու պահանջքը համամարդկային է, ինչպէս նշուեցաւ։ Այս տարրական մարդկային զգացումին եւ նախաձեռնական արարքին նկատմամբ երկրորդի մը կամ ընդհանրապէս շրջապատին դրական գնահատանքը սպասելու միջեւ հիմնական տարբերութիւն մը գոյութիւն ունի։ Հոս պէտք է զանազանենք նաեւ անձնական ձեռնարկի մը նկատմամբ յայտնուած կարծիքը եւ այդ ձեռնարկի յաջողութեան համար արտայայտուած խորհուրդը կամ խրատը։ Հոս ի հարկէ անհատին՝ իր անձին նկատմամբ ունեցած հաւատքը կարեւոր դեր կը խաղայ։ Երբ հաւատացած ենք մեր ձեռնարկած արարքի կամ գործի յաջողութեան, ուրիշներու կարծիքը այս ուղղութեամբ երկրորդական կը թուի։
Մոնթենյը կը մատնանշէ մանաւանդ, որ փառքի տիրացումը, յաճախ դիպուածի կապուած է։ Այս իմաստով անոր որեւէ արժէք շնորհել անտեղի է։ Ան կ՛ըսէ․ «Ես յաճախ նկատած եմ, որ դիպուածը արժանիքէն առաջ կը քալէ, նոյնիսկ զայն կը խլէ ու կ՛անցնի հասակէ մը աւելի»։ Այս է հաւանաբար պատճառը, որ արժանիքի տէր որոշ անձեր փառքի չեն տիրացած, մինչ ուրիշներ դիպուածաւ յաջողած են զայն ձեռք ձգել։
Եզրակացնելով, կարելի է ըսել, որ անդորրութիւնը կը պարտադրէ ձերբազատիլ ուրիշներու կարծիքէն։ Եթէ փառքին ետեւէն կ՛երթանք, ուրիշներու աչքին հաճելի թուելու պարտադրուած ենք։ Իսկ եթէ, ի գին ամէն բանի, անդորրութիւնն է որ կ՛որոնենք, չենք կրնար հասնիլ անոր, երբ փառքի ետեւէն կը վազենք։ Ուրիշ խօսքով՝ փառքի հետապնդումն ու անդորրութեան որոնումը լծորդներ չեն։
