«Կարծիքը՝ աշխարհի թագուհին է, քանզի
տխմարութիւնը բթամիտների կայսրուհին է»:
Շամֆոր
«Գոյութիւն ունե´մ , քանզի մտածում եմ»:
Ռենէ Դեկարտ
Ազատութիւնը մարդու այն երազանքն է որին արժանանալու համար անթիւ զոհեր են եղել: Ազատ լինել, նշանակում է որեւէ արգելք չունենալ հոգու, մտածողութեան, գործունէութեան, զգացումի եւ արտայայտումի, կրօնի եւ քաղաքական դիրքորոշման առումով՝ սեփական ճաշակով ընտրութիւն անելու, մի խօսքով ապրել լիարժէք առանց որեւէ ճնշումի:
Խիղճն ու ազատութիւնը կապուած են հանրային գաղափարախօսութեան, անհատի հասկացողութեան տիրող ժողովրդավարութեան հետ՝ այլոց կարծիքների դիմաց անձնական տեսակէտ ունենալով: Այն մարդու իրաւունքների հիմնական բաղադրիչն է եւ լայնօրէն գործում է մեր երկրում, թէպէտ խօսքի ազատութեան որոշ սահմանափակումներով:
Խիղճն ու ազատութիւնը կապուած են հանրային գաղափարախօսութեան եւ տիրող ժողովրդավարութեան անհատի հասկացողութեան հետ: Այլոց կարծիքների դիմաց անձնական տեսակէտ ունենալը մարդու իրաւունքների հիմնական բաղադրիչն է, որ լայնօրէն գործում է մեր երկրում, թէպէտ խօսքի ազատութեան որոշ սահմանափակումներով:
Մտքի ազատութիւնը կարծրատիպ եւ բացարձակ երեւոյթ չէ, եւ կարող է երերալ տարբեր ազդակների դրդումով այն աստիճան, որ փաստը եւ իրական ճշմարտութիւնը կարող է մատուցուել կեղծ ու խեղաթիւրուած, ի շահ պետական, անվտանգութեան ու հասարակական տարբեր, մինչեւ իսկ անձնական զանազան պատճառներով: Աներկբայ է, որ ազատութիւնը իր էութեամբ բարիք չէ, այլ հնարաւորութիւն, որին պէտք է ընտելանալ եւ իւրացնել նրա պահանջները, նաեւ գուրգուրալ ու համահունչ հաշտուել պետական թէ կրօնական սկզբունքներին, առանց որեւէ հակադրումի, եթէ ոչ այն կարող է դառնալ անյաղթահարելի չարիք: Շատ ժողովուրդներ են կործանուել դարերի ընթացքին նրա հիմնական բնոյթը չհասկանալով եւ մոռանալով, որ իւրաքանչիւրի ազատութիւնը դադարում է այնտեղ ո´ւր սկսւում է միւսներինը, մանաւանդ երեւոյթներ ու դէպքեր մեկնաբանելու կամ անձնական կարծիք յայտնելու պարագային: Այդ տեսակով բարոյազուրկ, խառնաշփոթ կատարեալ մթնոլորտ է տիրում հայրենի, թէ´ սփիւռքի լրատուական ասպարէզում՝ ստորանալով մինչեւ սեւը ճերմակ մատուցելու աստիճանի:
Խօսքի ազատութեան վարկածը յարգելով հանդերձ բազում եւ զանազան նողկալի մեկնաբանութիւնների օրինակներ, որոնց միակ նպատակն է եղել, ստել, կեղծել, վարկաբեկել եւ ստեղծել ատելութեան մթնոլորտ․-
ա) Եկեղեցի-իշխանութիւն հակադրումը, որի հիմնական պատճառը կաթողիկոսի կուսակրօնութեան ուխտադրուժ խախտումն է: Ընդդիմադիր վոհմակը այն անուանում է եկեղեցու բռնագրաւում, ուրանալով կարեւոր անպատասխան հարցը՝ նա զաւակ ունի՞, թէ՞ ոչ, որի մասին չկայ պատասխան:
բ) Օրեր առաջ երկու ամսով ձերբակալուեց Մայր Աթոռի դիւանապետ Արշակ Խաչատրեանը, միանալով Պռօշեան, Միքայէլ եւ Բագրատ արքեպիսկոպոսներին, որոնք աջակից եւ մասնակից էին նոր Հոկտեմբեր 27-ի եւ պետական յեղաշրջումի: Այնպէս եղաւ, որ ձեռնարկած քայլերը խափանուեցին եւ այդ «Անմեղ-մեղաւորները»՝ դարձան «քաղաքական բանտարկեալ»։
գ) Երկաթուղային միջոցներով ղազախական ու ռուսական մեծ քանակութեամբ (2500 թոն) ցորենի ներմուծումը անցնելով Ատրպէյճանի տարածքով, որ աւելի կարճ է եւ էժան՝ ոմանց հաճելի չէր եւ այդ առիթով աղմկարար վայնասունը տիրեց որոշ մամուլի էջերում, թէ անորակ է այդ ցորենը: Մեկնաբանութեան այդ տեսակը տխմարութի՞ւն է, թէ՞ վայնասուն:
դ) Պետութեան որեւէ քայլ՝ միջազգային թէ տեղական բնոյթի, արժանանում է աղմկոտ վայնասունի: Որպէս նմոյշ, սահմանադրութեան փոփոխումը արժանացաւ կարծիքի, թէ այն թուրք ազերի թելադրանք-պարտադրանք է, մինչդեռ խնդիրը խաղաղութեան պայմանագիր ստորագրելու պայման է՝ երկուստեք տարածքային պահանջներ չունենալ:
Բազում են նման իրադարձութիւններ եւ դրուագներ՝ ողողուած որոշ հայ մամուլի անփառունակ էջերում: Բոլորին անդրադառնալը անիմաստ է: Ընդդիմադիր մամուլը լայնօրէն լցուած է այդ տեսակ սուտ ու կեղծ գրութիւններով, եւ տեղին է նրանք մասամբ յիշեցնել՝
– Բարերարի համբաւ ունեցող, մեծահարուստ Սամուէլ Կարապետեանը ռուսական իր դրախտից ժամանում է ՀՀ՝ կաթողիկոսին սատարելու եւ «Մեր ձեւով» յեղաշրջելու ընտրեալ իշխանութիւնը, քանզի եղածը անբաւարար է իր համար՝ դառնալով քաղաքական բանտարկեալ:
– Ամէն առիթով բողոք-նախատինք էլ կայ, թէ ոչինչ չեն անում իշխանութիւնները Պաքուի անօրէն պահուող գերիներին փրկելու, առանց տարրական գաղափար ունենալու, որ այդ պահանջը կարող է միայն նոր պատերազմի սկիզբ լինել, որի կարիքը չկայ:
– «Արցախը ծախեցին» ու փախստականների մասին տխմար յանկերգը պարբերաբար կրկնւում է, առանց նշելու թէ ինչպէս է եղել առքն ու վաճառքը:
– Թրամփի ուղին կամ «Խաղաղութեան խաչմերուկ» ծրագրի մասին տարբեր երկրներ դրական կարծիք են յայտնել, ոմանք նոյնիսկ պատրաստ են մասնակից լինել, բայց անյայտ է, թէ ի՞նչ մտայնութեամբ, մերոնցից ոմանք համարում են այն խաբկանք:
– Երբ տարբեր տեսակի պայմանագիր է կնքւում որեւէ երկրի հետ մեր գերզգայուն հայրենակիցներից ոմանց առաջին հոգսը լինում է, թէ ի՞նչ զիջումներ պիտի անեն մերոնք:
Կարելի է անվերջ շարունակել առանց եզրայանգումի: Այդ անիմաստ վարկաբեկումները վերջ չունեն: Յուսանք մի օր մենք աւելի հասուն հանրութիւն կ՝ունենանք, եւ առողջ մտայնութեամբ հայորդիներին մնում է համբերատար դիմակայել:
