Ֆաքիհի Մը Ճամբորդութիւնը

Ֆաքիհ հնդիկ իմաստուն մարդ էր: Դասախօս Հնդկաստանի լաւագոյն համալսարանի մէջ:

Հայկական շունչն ու լեզուն ժառանգած էր իր ջոջ մօրմէն:

Ֆաքիհ սիրած էր աշխարհը, բնութիւնը, արեւը, կինը, մարդկութիւնը: Ան իսկական մարդ փնտռած էր մարդոց մէջ: Ան գնահատած էր ճակտի քրտինքով հալալ աշխատանքը: Ան ընտրած էր լաւագոյն եւ քիչ ընկերներ ու աշակերտներ:

Ֆաքիհ միշտ մօտ եղած էր Արարիչ Աստուծուն եւ անոր հրաշք ստեղծագործութիւններուն: Աստուած սէր է եւ իր սիրով կը լուսաւորէ եւ կը գեղեցկացնէ մեր ներքին աշխարհը, մտքերն ու հոգիները: Իսկական սէրը յաւերժութեան կը տանի:

Եթէ լեզուդ մեղրով լուաս, սակայն սիրել դուն չգիտնաս

Սիրոյ հունտեր ցանես ճամբիդ, սակայն ջրել դուն չգիտնաս

Ֆաքիհ միշտ աղօթքով կը խօսէր Աստուծուն հետ:

Տո´ւր, ինծի Տէ´ր իմաստութիւն կանթեղացած՝

Լուսաւորուիմ, լուսաւորեմ ես բոլորին,

Ու հոգիիս կաթիլ մը սէր՝ սիրոյդ ակէն՝

Ազնուանամ, ազնուացնեմ ես բոլորին:

Ֆաքիհ կը սիրէր գիրքը, գրականութիւնը, իրաքանչիւր գիրք նոր աշխարհ մըն էր գիտելիքներով լի: Ան յափշտակուած կը կարդար եւ կը պատմէր աշակերտներուն եւ կը լուսաւորէր անոնց մտքերն ու հոգիները:

Արժեւորեցէք ձեր կեանքը մաքուր ապրելով, ճշմարիտը փնտռելով, անկեղծ սիրելով, գեղեցիկը փնտռելով ո՛չ արտաքինի մէջ, այլ հոգիի եւ մտքի գեղեցկութիւն:

Արդէն անցք է այս կեանքը մեր,

Գուցէ շատ նեղ եւ կամ շատ լայն,

Ոմանց համար այնքա՛ն երկար

Հեռուի ծայրը չի երեւար,

Ոմանց համար գուցէ շատ կարճ՝

Ցատկռտելով կ’անցնին կ’երթան,

Միայն գոնէ անցք մը չըլլար

Պղտոր գետի հունին նման,

Չսահէինք, չիյնայինք վար,

Բայց չանցնէինք աննպատակ,

Գոնէ գիտնանք ուր պիտ’ երթանք:

Ֆաքիհ յոգնած էր քարոզելէ, խօսելէ եւ շրջելէ քաղաք-քաղաք: Հասած էր հրաժեշտի պահը, աշակերտները շատ յուզուած էին այս բաժանումին համար: Ֆաքիհ իր հրաժեշտի խօսքը արտասանեց իր աշակերտներուն.

Մի´ փնտռէք

Սպասեցէք ես ետ կու գամ արշալոյսին,

Շող-ժպիտով կ’ողջունեմ ձեզ բարի լոյսով,

Շող ու շաղոտ կը ծաղկեցնեմ երթերը ձեր,

Շողաթագով կը զարդարեմ ճակատը ձեր,

Շող մատներով կը սանտրեմ մազերը ձեր,

Սիրոյ լոյսով կը տաքացնեմ սիրտերը ձեր,

Ու երբ գգուէ շողն արեւին այտերը ձեր՝

Գիտցէ´ք ես եմ…