Իր սերունդին անզուգական մէկ ներկայացուցիչն է տոքթ. Արշակ Գազանճեան. մարդ մը, որ ամբողջ կեանքը դրած է ազգին, Հնչակեան կուսակցութեան, մշակոյթի եւ քաղաքական արդարութեան սպասարկման։ Անոր գրիչը, մտածումը եւ պայքարը մէկ հողի վրայ հիմնուած են՝ հայկական ինքնութեան պահպանման եւ հզօրացման։
Տասնամեակներու իր բազմաբեղուն գործունէութիւնը՝ որպէս ատամնաբոյժ, գրող-խմբագիր եւ հանրային գործիչ, քարակերտ վկայութիւն մըն է այն նուիրումին, որ ան ցուցաբերեց ի սպաս մեր ժողովուրդին։ Օրաթերթի, խմբագրական սիւնակի, գիրքի եւ հրապարակային ելոյթներու միջոցաւ ան ձայն տուած է այն մտահոգութիւններուն, որոնք կը յուզեն Սփիւռքի, Հայաստանի եւ Արցախեան գոյապայքարի շուրջ համախմբուած հայը։
Որպէս «Մասիս» շաբաթաթերթի երկարամեայ խմբագիր, տոքթ. Գազանճեան ոչ միայն խրախուսած է ազգային մտածումի խորացումը, այլեւ մշտական զգուշացումներ ուղղած է անոնց, որոնք կը փորձէին անձնական շահը վեր դասել հանրայինէն։ Ան, զերծ մնալով մակերեսային գնահատումներէ, ընթերցողին մղած է խորունկ խորհելու հայ-թրքական յարաբերութիւններուն, լիբանանեան իրադարձութիւններուն, Սուրիոյ տագնապին, սուրիահայ գաղութի վիճակին եւ Միջին Արեւելքի քաղաքական-տնտեսական զարգացումներուն շուրջ։
Իր վերջին 100 խմբագրականներն ու յօդուածները, որոնք «Մեր Անկիւնէն» խորագիրով լոյս տեսած են «Մասիս»ի մէջ, անպատմելի կերպով կը դառնան հայահոգի մտորումներու եւ սկզբունքային կեցուածքներու ձայնագրութիւն։
Տոքթ. Գազանճեանի գաղափարական ու մարդկային ուխտը սկսած է Պէյրութի Սահակեան վարժարանէն ներս, ուր պատանի Արշակը կ’աճի հայրենասիրական ոգիով, գիրքի սէրով եւ ազգին ու լեզուին հանդէպ տածած խոր ակնածանքով։ Բժշկական ասպարէզը իբրեւ մասնագիտութիւն ընտրելուն զուգահեռ, գրականութիւնը, լրագրութիւնը եւ կուսակցական կեանքը կ’ըլլան իր կեանքին անբաժանելի ուղեկիցները։
Վաստակաշատ անուններ ինչպէս՝ Աւետիս Տէմիրճեան, Ժիրայր Նայիրի, Պէպօ Սիմոնեան իր կողքին եղած են որպէս գաղափարակից ընկերներ։ Իր ղեկավարած մօտեցումը երբեք ծայրայեղ չէ եղած, այլ՝ սկզբունքային, չափաւոր, յստակ ու հետեւողական։ Ան ղեկավարած է առանց գոռալու, քննած է՝ առանց վիրաւորելու, մերժած է՝ առանց պառակտելու։
Գրական ու հրապարակային գիրքերով ան հաստատած է իր բեմը նաեւ գրականութեան աշխարհին մէջ։ «Կեանքի համար», «Անկարելի երազ», «Մերին Ամերիկա», ինչպէս նաեւ «Մեր դիտանկիւնէն» հատորները իր մօտեցումներու խտացումն են՝ քաղաքական վերլուծութեան եւ գրական արուեստի զուգորդումով։ Այս գործերով ան ոչ միայն գրած է, այլեւ փաստած է, որ գրիչը կրնայ ըլլալ միաժամանակ սուր զէնք եւ հաշտեցումի կամուրջ։
Ան տակաւին կը շարունակէ հաւատալ, որ մեր ինքնութիւնը պէտք է հիմնուի մշակոյթի եւ լեզուի հենքին վրայ, իսկ միասնութիւնը՝ մեր յարատեւման զէնքը դառնայ։
Տոքթ. Արշակ Գազանճեանի 90-ամեակը միայն թուական չէ, այլ արժէքի ու նուիրումի յիշեցում։ Ան առիթ մըն է խոնարհ հայեացքով վերարժեւորելու կեանք մը, որ ապրեցաւ գաղափարին, բառին եւ ազգին սիրով։ Թող այս տողերը արտայայտեն մեր սրտագին երախտագիտութիւնը եւ խոր յարգանքը յոգնաբեկ յոբելեարին:
