Մինչ Հայաստան կը մօտենայ 2026 թուականի Յունիս 7-ի խորհրդարանական ընտրութիւններուն, մէկ հիմնարար սկզբունք պէտք է գերակայ ըլլայ բոլոր քաղաքական նախասիրութիւններէ վեր. ժողովուրդին կամքը պարտադիր է: Իւրաքանչիւր ժողովրդավար պետութեան մէջ ժողովուրդն է որ կ’որոշէ, թէ ո՛վ պէտք է ղեկավարէ երկիրը: Երբ քաղաքացիները ազատ, արդար եւ թափանցիկ ընտրութիւններու ընթացքին իրենց քուէն կու տան, արդիւնքը պէտք է ընդունուի եւ յարգուի բոլորին կողմէ:
Այս յօդուածը գրուած չէ ոեւէ թեկնածուի կամ քաղաքական ուժի քարոզչութիւնը ընելու համար: Իւրաքանչիւր քաղաքացի կրնայ ունենալ իր քաղաքական նախընտրութիւնը, եւ քաղաքական մրցակցութիւնը բնական երեւոյթ է ժողովրդավարութեան մէջ: Սակայն աւելի մեծ հարց մը կայ` Հայաստան պէտք է վերջ դնէ քաոսին, անվերջ ներքաղաքական բախումներուն եւ օրինական ընտրական արդիւնքները մերժելու մշակոյթին:
Այս ընտրութիւններու աւարտէն ետք անընդունելի է ամէն առիթով, առանց պատճառի, իշխանափոխութիւն պահանջելը կամ ժողովուրդին կողմէ մերժուած եւ ընտրութիւններուն պարտուած խմբաւորումներու կողմէ վարչապետի հրաժարական պահանջելը, ո՛վ ալ ըլլայ այդ վարչապետը: Ժողովըրդավարութեան մէջ իշխանութիւնը կը փոխուի ընտրութիւններով, ոչ թէ փողոցային ճնշումներով կամ շարունակական անկայունութիւն ստեղծելով:
Եթէ ընտրութիւնները թափանցիկ եւ օրինական են,-– իսկ Հայաստան 2018-էն ի վեր զգալի յառաջընթաց արձանագրած է ընտրական գործընթացներու բարելաւման մէջ,– ապա արդիւնքները կը ստանան լիակատար ժողովրդավարական օրինականութիւն: Ոչ մէկ քաղաքական ուժ իրաւունք ունի մերժելու արդիւնքը միայն այն պատճառով, որ ինք չէ յաղթած: Եթէ կան խախտումներու կամ ընտրական անօրինութիւններու մասին պնդումներ, անոնք պէտք է քննուին բացառապէս օրէնքի սահմաններուն մէջ` Կեդրոնական ընտրական յանձնաժողովին միջոցով: Իսկ երբ ընտրական արդիւնքները վաւերացուին, անընդունելի է անոնց վրայ կասկածի ստուեր ձգելը կամ նոր ճգնաժամ ստեղծելու փորձերը:
Իւրաքանչիւր քաղաքակիրթ երկրի մէջ փոքրամասնութիւնը կը յարգէ մեծամասնութեան որոշումը, միաժամանակ պահպանելով իր իրաւունքը՝ քննադատելու, կազմակերպուելու եւ յաջորդ ընտրութիւններուն մասնակցելու: Ահա այսպէս կ’աշխատի ժողովրդավարութիւնը: Ընդդիմութիւնը ունի կարեւոր դեր` վերահսկելու կառավարութիւնը, մատնանշելու սխալները եւ առաջարկելու այլընտրանքներ, սակայն միշտ օրէնքի եւ սահմանադրութեան ծիրէն ներս:
Պէտք է խստիւ մերժուի ամէն փորձ անկարգութիւն ստեղծելու, լարուածութիւն բորբոքելու կամ ընտրական գործընթացը անվաւեր ներկայացնելու` թէ՛ ընտրութիւններէն առաջ եւ թէ՛ անոնցմէ ետք: Առանց փաստերու ընտրական կեղծիքներու մասին նախապէս կատարուած պնդումները կը վնասեն հանրային վստահութեան, կը խորացնեն բաժանումները եւ կը տկարացնեն պետութիւնը:
Հայկական սփիւռքը կը շարունակէ մնալ ազգին կարեւոր մէկ մասը` ունենալով խոր բարոյական իրաւունքներ եւ նուիրուածութիւն Հայաստանի հանդէպ: Անոր զաւակները աշխարհի տարբեր երկիրներու մէջ կանգնած են հայրենիքին կողքին` աջակցելով ազգային, մշակութային եւ պետական կեանքին: Սակայն Հայաստանի Ազգային ժողովը ընտրելու իրաւական իրաւունքը կը պատկանի Հայաստանի Հանրապետութեան քաղաքացիներուն, որոնք սահմանադրական կարգով կը մասնակցին ընտրութիւններուն:
2026-ի ընտրութիւնները կրնան դառնալ Հայաստանի ժողովրդավարական հասունութեան կարեւոր փուլ մը: Ով որ յաղթէ ազատ եւ թափանցիկ ընտրութիւններով, պէտք է ստանայ յառաջիկայ հինգ տարիներուն երկիրը կառավարելու իրաւունքը: Եթէ կ’ուզենք, որ մեր պետութիւնը կայունանայ եւ պետական համակարգը ամրապնդուի, ապա պարտաւոր ենք յարգել ընտրութիւններուն արդիւնքները եւ անոնց աւարտէն ետք դադրեցնել քաղաքական ուժերու միջեւ շարունակական հակառակորդութիւնն ու բեւեռացումը:
Քաղաքակիրթ աշխարհի մէջ ընտրութիւններու աւարտին պարտուողը կը շնորհաւորէ յաղթող ուժը եւ կը լծուի կառուցողական ընդդիմադիր աշխատանքի` պատրաստուելով յաջորդ ընտրութիւններուն: Ասկէ բացի այլ ձեւ չկայ, եթէ իսկապէս կը հաւատանք հայրենաբնակ ժողովուրդի ինքնիշխան կամքին եւ ժողովրդավարական պետութեան գաղափարին:
«ՆՈՐ ՍԵՐՈՒՆԴ»
Աւստրալիոյ Հայ Համայնքի Ընկերակցութեան Ամսաթերթ
